Niet ver van de Nederlandse grens ligt de Duitse stad Osnabrück. Sinds 1961 zijn Osnabrück en Haarlem zustersteden. Deze samenwerking stimuleert uitwisselingen, verbondenheid en nieuwe ideeën. Het doel van deze stedenband was destijds niet alleen om een duurzame relatie tussen beide steden op te bouwen, maar ook om bij te dragen aan een nieuw tijdperk van vrede na de Tweede Wereldoorlog. Zoals we weten, zijn er ook vandaag de dag nog veel conflicten in de wereld. Met de partnersteden zetten wij ons er daarom voor in om vrede een vaste plaats te geven in het dagelijks leven en – waar mogelijk – actief bij te dragen aan een vreedzamere wereld.
Maar waarom wordt Osnabrück eigenlijk de Vredesstad genoemd? Die naam gaat terug op de Dertigjarige Oorlog (in Nederland beter bekend in samenhang met de Tachtigjarige Oorlog), die werd beëindigd door de vredesonderhandelingen in Osnabrück en Münster. Het bijzondere aan dit vredesverdrag – de Vrede van Westfalen uit 1648 – is dat voor het eerst in de Europese geschiedenis vrede tot stand kwam door onderhandelingen en niet door een overwinning op het slagveld.
In Nederland wordt deze vrede genoemd naar de stad Münster. Vanwege deze vrede van Münster is een monument in Haarlem opgericht: de Vredestempel, deze is te vinden is achter het stadhuis van Haarlem.
Ook vandaag de dag houdt Osnabrück haar vredestraditie levend met tal van gebruiken en evenementen die het hele jaar door plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is de jaarlijkse Steckenpferdreiten (stokpaardenoptocht). Schoolkinderen leren eerst over de Vrede van Westfalen en lopen daarna met hun stokpaarden door de stad. Daarmee herdenken zij de vredesruiters: de koeriers die tijdens de vredesonderhandelingen berichten tussen Osnabrück en Münster overbrachten.
De in Osnabrück geboren schrijver en pacifist Erich Maria Remarque, auteur van de roman “Im Westen nichts neues”, wordt in de stad geëerd met het naar hem vernoemde Erich Maria Remarque Vredescentrum. Daarnaast wordt eens in de twee jaar de Erich Maria Remarque Vredesprijs uitgereikt.
Naast Haarlem onderhoudt Osnabrück stedenbanden met verschillende andere partnersteden in diverse landen. Een bijzonder onderdeel van deze samenwerking is de actieve uitwisseling van stadsambassadeurs. Elk jaar worden jonge mensen naar Osnabrück uitgezonden om de banden tussen hun eigen stad en Osnabrück te versterken. Juist deze directe inzet van jonge mensen bij het opbouwen en onderhouden van de stedenbanden maakt Osnabrück tot een echte Vredesstad.
Emma Bos, Stadsambassadeur van Haarlem in Osnabrück 2025-2026